Kanie dobre i niedobre

Od dawna chciałam napisać nowy post ale w kraju działy się tak ważne i poruszające sprawy, że mój temat o kaniach wydał mi się bardzo mało znaczący, by nie powiedzieć - błahy. Emocje nieco opadły, rząd zastosował sprawdzoną wcześniej metodę przeczekania protestów, więc czekając na dalszy rozwój wypadków wracam do tematu grzybów.

Kanie rosną u nas od lat w wielkiej obfitości. Wszyscy tutaj jadamy je smażone jak schabowe, czasem w zupie w formie flaczków, często suszymy. Zbierając je, nigdy się nie zastanawiałam, czy na pewno są jadalne i jaki właściwie gatunek zbieram. Z góry zakładałam, że to czubajki kanie, zwane też sowami i gapami. Rzadziej spotykane nazwy to  drop, parasolnik, czubak, czubaj, gularka czy stroszka cielista. 

Nawet do głowy mi nie przyszło, że mogą istnieć inne rodzaje tego grzyba. A są takie! Przeczytałam, że w Polsce jest kilkanaście gatunków, z czego tylko kilka zalicza się do jadalnych. Różnią się tak niewiele. Do obrotu oficjalnego jest jednak dopuszczona tylko czubajka kania i ta jest zawsze bezpieczna i smaczna.

Ważne, żeby umieć odróżnić czubajkę kanię i czubajkę czerwieniejącą. Czubajka czerwieniejąca może być niebezpieczna i łatwo ją pomylić z czubajką czerwieniejącą ogrodową, silnie trującą. 

Byłam zaskoczona, że jakąś czubajkę czerwieniącą znalazłam u mnie w ogrodzie, pod murem naszego tzw. warsztatu. 

Różnice między między czubajką kanią a czubajką czerwieniejącą są dość wyraźne. Przede wszystkim barwa trzonu. Czubajka kania ma na nim brązowy zygzakowaty rysunek, a czerwieniejąca biały, gładki. Czubajka czerwieniejąca ma też inny rozkład plamek na  kapeluszu, a co najłatwiej sprawdzić - to w miejscach uszkodzenia miąższu - czerwienieje. Wystarczy zarysować trzon paznokciem albo uszkodzić blaszki pod spodem i od razu widać zmianę barwy. 

Dość często, na szczęście chyba nie w naszej okolicy, rosną kanie gwiaździste. Mają biały kapelusz z  gwiaździstą plamą na samym czubku i są mniejsze od czubajek kani. Można je zrywać i jeść ale nie są tak smaczne jak czubajka kania. 

Oprócz trujących odmian czubajek czerwieniejących, inną toksyczną czubajką jest sinoblaszek trujący, który zasadniczo w Polsce nie rośnie ale ostatnio pojawiły się pojedyncze doniesienia o jego występowaniu, więc należy mieć to na uwadze. 

Właśnie zasuszyłam ostatnie egzemplarze czubajki kani, które posłużą np. do panierowania mielonych kotletów. Takie kotleciki są pyszne, polecam :-).